تورپاق قالا کندی نین تاریخی

تاریخ بویو اورمیه نین ان مشهور و تانینمیش کندلریندن بیری تورپاق قالا اولوبدور.تورپاق قالا کندی کئچمیشلرده اورمیه نین ۵ کیلومترلیگینده یئرلشسه ایدی ده، آما ایندی لیکده اورمیه شهرینین توسعه سی و گئنیشلنمه سینه گؤره، بورانی آرتیق شهرین بیر محله سی آدلاندیرساق غلط دئمه میشیق و یاخین گله جکده ده بئله اولاجاق.تورپاق قالا کندی،کئچمیشلردن بری افشارلارین و اونلارین خانلارینین یاشادیغی و یئرلشدیگی یئر اولوبدور.بورانین افشارلاری، بؤیوک افشار ائلینین اوصالی طایفاسینداندیلار.تورپاق قالانین تاریخی تپه سینین یاشی اورارتو دورونه گئدیر چاتیر و بورادان تاپیلان تاریخی اشیالاری ۳۰۰۰ ایل ایله ۳۵۰۰ ایل آراسیندا اولمالارینی تخمین ائدیبلر.

تاریخده بورانین آدینین ایلک چکیلدیگی دوره نظر سالیرساق، تیموری دورونه چاتاجاییق. امیر تیمور گورکانی اؤز سرکرده سی قورقون خانی تورپاق قالادا باش وئرن عصیانا و شورشه قارشی اورمیه یه گؤندریر و او، عادل آغا آدلی عصیانچی لارین رهبرینی بو قالادا مغلوب ائدیر و اؤلدورور و تیمورا قارشی اولان قیامی سوسدورور.

بیر آیری تاریخی باخیم دان ایسته سه خ تورپاق قالادان دانیشاق  بئله دئییه بیله ریخ کی: شاه عباس دورونده،افشار ائللرینین باشچی سی اولان کلبعلی خان، اورمیه حاکمی سئچیلیر و او تورپاق قالانی اؤزونه یورد سئچیر و اؤز حکومتینی بو کنددن اداره ائدیر و قالالار تیکیر و بورجلار قووزاییر.تورپاق قالا اورمیه نین دارالحکومتی ایمیش و اورمیه نین افشار حاکملری بورادا یاشاییرمیشلار.

کلبعلی خان افشار، تورپاق قالالی اولدوغونا گؤره، بو کندی اؤزونه مقر ائدیر. کلبعلی خان آپاریلان ساواشلاردا، شاه عباسین قوشونوندا چوخلو شجاعت گؤستریر و اونون باغداد ساواشلاریندا رشادتلری هله ده یئرلی جماعاتین یادداشیندان اونودولماییب و ایپی قیران لقبینی هله ده اؤزو ایله داشی ییر.کئچمیشده اورمیه دروازالارینین بیری تورپاق قالا آدی ایله تانینیرمیش و ایندی کی یئددی ائولر و نور خیابانلاری “تورپاق قالا یولو”، آدی ایله مشهور ایدیلر.بوتون بونلار؛ تورپاق قالانین تاریخ بویو  نه قدر اهمیتلی اولدوغونو گؤستریر. نیه کی بیر قالا کیمی اورمیه نی قوروماقدا و محافظه ائتمکده بؤیوک رولا صاحب ایمیش و یوز ایللر بویوجادا افشار دؤیوشچولری اورادا یئرلشدیریلمیش ایمیشلر.

منبع: گنج آشیقلار/ احمد اسدی

کوچوره ن: اکبرسعادت